Bật thông báo từ Enfa Smart Club để cập nhật tin tức mới nhất!Cách tính tuổi thai chính xác, dễ thực hiện
Cách tính tuổi thai giúp mẹ bầu biết thai đang ở tuần thứ bao nhiêu, từ đó theo dõi sự phát triển của bé và chuẩn bị tốt hơn cho các mốc khám thai quan trọng. Cùng Enfamama tìm hiểu những cách tính tuổi thai phổ biến, chính xác và dễ thực hiện để mẹ chủ động đồng hành cùng bé trong suốt thai kỳ nhé!
Tuổi thai là gì?
Tuổi thai (gestational age) là khoảng thời gian tính từ ngày đầu tiên của kỳ kinh cuối cùng cho đến thời điểm hiện tại của thai kỳ, thường được biểu thị bằng tuần và ngày [1].
Một thai kỳ thường kéo dài khoảng 40 tuần (280 ngày), tuy nhiên, không phải mọi thai kỳ đều kết thúc đúng ở tuần 40 [1][2]. Theo phân loại sản khoa hiện nay, sinh non là khi em bé chào đời trước 37 tuần; thai đủ tháng (full term) được xác định từ 39 tuần 0 ngày đến 40 tuần 6 ngày. Giai đoạn 37 tuần 0 ngày đến 38 tuần 6 ngày được gọi là đủ tháng sớm (early term), còn từ 41 tuần 0 ngày đến 41 tuần 6 ngày là thai kỳ muộn (late term) [1]. Và chỉ có khoảng 5% trẻ em thực tế sinh ra đúng vào ngày dự sinh [1].
Để thuận tiện theo dõi, thai kỳ còn được chia thành 3 tam cá nguyệt, tương ứng với ba giai đoạn phát triển của thai nhi [1]:
- Tam cá nguyệt thứ nhất: từ tuần 1 đến hết tuần 13.
- Tam cá nguyệt thứ hai: từ tuần 14 đến hết tuần 27.
- Tam cá nguyệt thứ ba: từ tuần 28 đến khi sinh.
Vì sao cần quan tâm đến tuổi thai?
Xác định tuổi thai chính xác là một phần quan trọng trong theo dõi và quản lý thai kỳ, giúp bác sĩ ước tính ngày dự sinh [2], đánh giá sự phát triển của thai nhi theo từng giai đoạn và phát hiện sớm những bất thường về thời điểm sinh như sinh non hoặc thai quá ngày [3].
Đồng thời, tuổi thai là cơ sở để lựa chọn thời điểm thực hiện các xét nghiệm, siêu âm và xây dựng kế hoạch chăm sóc, theo dõi thai kỳ phù hợp với từng giai đoạn phát triển của mẹ và bé [1][2].
Với mẹ bầu, biết rõ tuổi thai cũng giúp chủ động theo dõi hành trình phát triển của bé, chuẩn bị sức khỏe và sắp xếp kế hoạch đón con phù hợp [1].
Nên tính tuổi thai theo tuần hay theo tháng?
Tuổi thai nên được tính theo tuần, vì đây là đơn vị chính xác và được bác sĩ sản khoa sử dụng trong theo dõi thai kỳ [1]. Mỗi tuần thai nhi có những mốc phát triển rất cụ thể, như hình thành tim thai, phát triển não bộ, hoàn thiện phổi… Nếu chỉ tính theo tháng, việc theo dõi sẽ kém chi tiết hơn do một tháng có thể dao động 28 - 31 ngày, dễ gây nhầm lẫn.
Tuy nhiên, nhiều mẹ bầu vẫn hay quy đổi tuần thai sang tháng để dễ hình dung như 3 tháng đầu, 3 tháng giữa, 3 tháng cuối [1]. Nhưng khi khám thai hay làm xét nghiệm, bác sĩ luôn dựa trên tuổi thai theo tuần để đưa ra chỉ định và đánh giá sự phát triển của em bé.
5 cách tính tuổi thai chi tiết, chính xác, dễ thực hiện
1. Cách tính tuổi thai theo chu kỳ kinh nguyệt
Cách tính tuổi thai theo chu kỳ kinh nguyệt (LMP) đơn giản và thường được áp dụng. Theo đó, tuổi thai được tính từ ngày đầu tiên của kỳ kinh cuối. Ngày dự sinh có thể xác định bằng công thức Naegele như sau [4]:
- Nếu kỳ kinh cuối rơi vào các tháng 4 đến tháng 12: Lấy ngày đầu kỳ kinh cộng thêm 7 ngày, trừ đi 3 tháng, rồi cộng thêm 1 năm. Kết quả sẽ là ngày và tháng dự sinh.
- Nếu kỳ kinh cuối rơi vào các tháng 1 đến tháng 3: Lấy ngày đầu kỳ kinh cộng thêm 7 ngày, sau đó cộng thêm 9 tháng, năm giữ nguyên.
Ví dụ:
- Ngày đầu tiên của kỳ kinh cuối là 18/8/2020, ngày dự sinh là 25/5/2021.
- Ngày đầu tiên của kỳ kinh cuối là 28/02/2020, ngày dự sinh là 06/12/2020.
Cách tính tuổi thai theo ngày kinh cuối chỉ áp dụng với mẹ có chu kỳ kinh đều từ 28 đến 30 ngày. Nếu chu kỳ là 28 ngày, trứng sẽ rụng vào ngày thứ 14 và nếu được thụ tinh, tuổi thai xem như đã được 2 tuần [1][2].
2. Cách tính tuổi thai theo ngày rụng trứng
Phương pháp tính tuổi thai theo ngày rụng trứng là một trong những cách tính có độ chính xác rất cao nếu xác định được chính xác thời điểm thụ thai thực tế (tuổi phôi).
Nếu bạn biết chính xác ngày rụng trứng, công thức tính tuổi thai như sau [5]:
Tuổi thai lâm sàng (ngày) = Số ngày trôi qua kể từ ngày rụng trứng + 14 ngày
Ví dụ: Hôm nay là ngày thứ 21 kể từ ngày bạn rụng trứng. Tuổi phôi thực tế của bé là 21 ngày (3 tuần). Tuổi thai lâm sàng được tính là: 21 ngày + 14 ngày = 35 ngày (tương đương 5 tuần tuổi).
3. Tính tuổi thai online bằng phần mềm hoặc website trực tuyến
Sử dụng ứng dụng trên điện thoại hoặc website tính tuổi thai online là cách nhanh chóng, thuận tiện để mẹ ước tính tuổi thai và ngày dự sinh mà không cần tự tính thủ công. Các công cụ này thường dựa trên ngày đầu tiên của kỳ kinh cuối và độ dài chu kỳ kinh để tự động tính toán, sau đó trả về tuổi thai theo tuần, ngày và ngày dự sinh dự kiến [4].
Một số công cụ tính tuổi thai trực tuyến mẹ có thể tham khảo:
- Perinatology - Due Date and Current Gestational Age Calculator: Tính tuổi thai hiện tại và ngày dự sinh dựa trên các thông tin thai kỳ [3].
- WHO Fetal Growth Calculator: Công cụ của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hỗ trợ đánh giá sự phát triển và tăng trưởng của thai nhi theo tuổi thai [3].
- Pregnancy Calculator của các website y tế: Nhiều bệnh viện, phòng khám và website chăm sóc thai kỳ cũng cung cấp công cụ tính tuổi thai, ngày dự sinh dựa trên ngày đầu kỳ kinh cuối.
Tuy nhiên, kết quả chỉ mang tính ước tính và phụ thuộc vào độ chính xác của thông tin mẹ cung cấp. Mẹ nên trao đổi với bác sĩ và cân nhắc siêu âm xác định tuổi thai, đặc biệt trong giai đoạn sớm của thai kỳ.
4. Đo bề cao tử cung để xác định tuổi thai
Nếu là người có kinh nguyệt không đều hoặc không nhớ ngày bắt đầu chu kỳ kinh cuối, bạn vẫn có thể xác định tuổi thai với sự hỗ trợ của bác sĩ để đo bề cao tử cung và tính tuổi thai [1].
Đo bề cao tử cung (symphysis-fundal height - SFH) là phương pháp đơn giản được sử dụng trong thai kỳ, đặc biệt từ sau tuần thứ 24, để theo dõi sự phát triển của thai nhi và phát hiện những trường hợp cần đánh giá thêm [3]. Bác sĩ sẽ dùng thước dây để đo khoảng cách từ xương mu đến đáy tử cung. Trước khi đo, bàng quang của mẹ bầu bắt buộc phải được làm trống hoàn toàn để đảm bảo tính chính xác [3].
Về mặt sinh học, bề cao tử cung đo bằng centimet (cm) sẽ tương đối tương ứng với tuổi thai tính theo tuần (ví dụ: thai khoảng 28 tuần sẽ có bề cao tử cung khoảng 28 cm). Nếu mức chênh lệch đo được lớn hơn 3 cm thì có dấu hiệu cảnh báo thai nhi có thể gặp vấn đề về tăng trưởng, bất thường lượng nước ối, thai ngôi ngang, đa thai... [3]
Tuy nhiên, đây chỉ là phương pháp ước tính và sàng lọc sơ bộ, không thay thế siêu âm trong việc xác định tuổi thai. Ngoài ra, kết quả có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như thể trạng mẹ, đa thai, lượng nước ối hoặc vị trí thai. Nếu số đo lớn hoặc nhỏ hơn dự kiến, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm để đánh giá thêm [3].
5. Siêu âm thai để tính tuổi thai chính xác
Nhiều mẹ bầu thắc mắc, liệu siêu âm tính tuổi thai có chuẩn không? Thực chất, đây là phương pháp tính tuổi thai chính xác nhất và dựa trên cơ sở khoa học về thai kỳ [2][5]. Theo Hiệp hội siêu âm sản phụ khoa thế giới (ISUOG), khoảng thời gian lý tưởng để siêu âm xác định tuổi thai là 8-13 tuần 6 ngày (Chênh lệch +/- 5 ngày trong 95% trường hợp) [5].
Nếu tuổi thai chưa được dự đoán ở quý 1, thì có thể tính tuổi thai ở quý 2 dựa trên kích thước của đầu (Đường kính lưỡng đỉnh (BPD) và /hay Chu vi vòng đầu (HC)). Tuy nhiên, sử dụng nhiều tham số sẽ tốt hơn so với sử dụng một tham số duy nhất để xác định tuổi thai trong tam cá nguyệt thứ hai [2][3][5].
Khi siêu âm thai, bác sĩ sẽ đo thêm chiều dài từ đầu đến mông, kích thước đầu, chu vi bụng và chiều dài xương đùi,... để xác định đúng tuổi của bé.
Tuổi thai có bị sai lệch không?
Những cách tính tuổi thai nhi trên đây không phải lúc nào cũng đúng và còn phụ thuộc vào thể trạng từng người. Khi tuổi thai càng lớn thì sự sai lệch về ngày dự sinh sẽ càng lớn. Nếu có bất cứ nghi ngờ hoặc thắc mắc gì về tuổi thai, bạn hãy hỏi bác sĩ trong lần khám thai sắp tới nhé.
|
Tuổi thai [2] |
Độ chênh lệch [2] |
|
Dưới 13 tuần 6 ngày |
+/- 5 - 7 ngày |
|
14 tuần - 21 tuần 6 ngày |
+/- 7 - 10 ngày |
|
22 tuần - 27 tuần 6 ngày |
+/- 10 - 14 ngày |
|
Từ 28 tuần trở đi |
+/- 21 - 30 ngày |
Xem thêm:
- Bảng cân nặng và chiều dài thai nhi theo tuần tuổi
- Các cột mốc phát triển của bé qua từng giai đoạn của bé
- Thai kỳ trọn vẹn cùng Enfamama
Câu hỏi thường gặp
Cách tính tuổi thai IVF như thế nào?
Nếu thai được thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), tuổi thai được xác định dựa trên ngày chuyển phôi và tuổi của phôi tại thời điểm chuyển. Do bác sĩ biết rõ thời điểm chọc hút trứng, quá trình thụ tinh và số ngày phôi được nuôi cấy, tuổi thai và ngày dự sinh có thể được xác định chính xác hơn [2].
Cụ thể, ngày dự sinh được tính dựa trên tuổi phôi khi chuyển như sau:
- Phôi ngày 5: Ngày dự sinh = ngày chuyển phôi + 261 ngày.
- Phôi ngày 3: Ngày dự sinh = ngày chuyển phôi + 263 ngày.
Để quy đổi sang tuổi thai lâm sàng, ngày chuyển phôi được quy ước tương ứng với tuổi thai “2 tuần 5 ngày (19 ngày)” đối với phôi ngày 5 và “2 tuần 3 ngày (17 ngày)” đối với phôi ngày 3. Sau ngày chuyển phôi, mỗi ngày trôi qua sẽ được cộng thêm 1 ngày vào tuổi thai.
Ví dụ, nếu chuyển phôi ngày 5 vào ngày 01/10/2025, ngày dự sinh dự kiến là 19/06/2026. Đến ngày 21/10/2025 (tức 20 ngày sau chuyển phôi,) tuổi thai sẽ là 19 + 20 = 39 ngày, tương đương 5 tuần 4 ngày.
Ngày dự sinh được xác định từ ngày chuyển phôi và tuổi phôi cũng sẽ là mốc sản khoa để theo dõi thai kỳ. Các lần siêu âm sau đó chủ yếu giúp đánh giá sự phát triển của thai nhi theo tuổi thai đã xác định thay vì tùy ý thay đổi ngày dự sinh dựa trên kích thước thai.
Tại sao tuổi thai lớn hơn ngày quan hệ?
Tuổi thai lâm sàng thường lớn hơn tuổi phôi thực tế khoảng 2 tuần vì bác sĩ không tính tuổi thai từ ngày thụ tinh mà tính từ ngày đầu tiên của kỳ kinh cuối. Đây là mốc dễ xác định hơn, trong khi ngày thụ tinh thường khó biết chính xác.
Với chu kỳ kinh 28 ngày, trứng thường rụng và có khả năng được thụ tinh vào khoảng 14 ngày sau ngày đầu kỳ kinh cuối. Vì vậy, khi bác sĩ tính thai được 4 tuần, thực tế phôi thường mới phát triển khoảng 2 tuần kể từ khi quan hệ và thụ tinh [1][2].
Tại sao tuần thai siêu âm lệch so với tuổi thai thật?
Tuần thai trên siêu âm có thể lệch so với tuổi thai tính theo kỳ kinh cuối vì thời điểm rụng trứng không phải lúc nào cũng diễn ra đúng ngày 14 của chu kỳ, trong khi kích thước thai nhi cũng có sự khác biệt tự nhiên giữa từng bé [2].
Ngoài ra, siêu âm càng muộn thì độ chính xác khi ước tính tuổi thai càng giảm, do các chỉ số như cân nặng, chu vi đầu, chu vi bụng và chiều dài xương đùi chịu ảnh hưởng nhiều hơn bởi tốc độ phát triển riêng của thai nhi.
Sau khi xác định tuổi thai, mẹ có thể chủ động theo dõi các mốc phát triển của bé và xây dựng kế hoạch chăm sóc phù hợp trong từng giai đoạn thai kỳ.
Hơn nữa, việc chăm sóc sức khỏe cho bản thân cũng đồng nghĩa với việc quan tâm đến việc cung cấp dưỡng chất cần thiết cho thai kỳ. Trong quá trình mang bầu, sữa bầu chất lượng cao như sữa Enfamama có thể đóng vai trò quan trọng trong việc bổ sung dinh dưỡng cho cả mẹ và thai nhi. Với công thức đặc biệt và giàu DHA, Axit Folic, Canxi và các dưỡng chất quan trọng khác, Enfamama và Enfamama A+ là sự lựa chọn hàng đầu của nhiều bà bầu thông thái.
Nguồn tham khảo
[1] Belvalkar, M. (2024, April 2). How to calculate pregnancy by weeks, months, & trimesters? FirstCry Parenting. https://parenting.firstcry.com/articles/calculate-your-pregnancy-by-months-weeks-and-trimester/
[2] American College of Obstetricians and Gynecologists. (2017). Methods for estimating the due date (Committee Opinion No. 700). Obstetrics & Gynecology, 129, e150–e154. https://www.acog.org/en/clinical/clinical-guidance/committee-opinion/articles/2017/05/methods-for-estimating-the-due-date
[3] Curran, M. A. (2025). Estimation of fetal weight and age. Perinatology.com.
[4] Morula IVF. (2022, November 17). The formula for calculating gestational age, really easy!
[5] International Society of Ultrasound in Obstetrics and Gynecology. (2013). ISUOG practice guidelines: Performance of first-trimester fetal ultrasound scan.
Bài viết nổi bật
Cách chữa ốm nghén khi mang thai cho mẹ bầu
Ốm nghén là hiện tượng dễ thấy ở phụ nữ mang thai, thường bắt đầu vào tuần thứ 6.
Bảng cân nặng và chiều dài thai nhi theo tuần tuổi
Cân nặng và chiều dài của bé cưng luôn là yếu tố được các bậc cha mẹ quan tâm nhiều nhất.
Độ mờ da gáy và cách đọc kết quả siêu âm độ mờ da gáy
Ở tuần thứ 11 của thai kỳ, mẹ bầu sẽ được bác sĩ chỉ định thực hiện đo độ mờ da gáy. Độ mờ da gáy là gì? Ý nghĩa kết quả siêu âm độ mờ da gáy nói lên điều gì?
Chọn Enfa AII Neuro Pro để bé có hệ tiêu hóa khỏe mạnh
Sản phẩm giúp bé khỏe bụng, sáng trí với đạm quý A2 giúp tiêu hóa tốt, hấp thu dinh dưỡng dễ dàng, đồng thời sản phẩm bổ sung DHA & MFGM giúp phát triển trí não.
Đăng ký thành viên Enfa Smart Club
chỉ với một vài bước đơn giản!
Vui lòng nhập tên của mẹ
Bạn phải đồng ý để tiếp tục tham gia chương trình